Lex · Terminoloji

HukukiSözlük

Mahkeme salonundan müvekkil görüşmesine, dilekçeden infaza — Türk hukukunun en sık geçen 74 kavramı, sade ve referans niteliğinde açıklamalarla.

74 Terim9 KategoriGüncel Mevzuata Uyumlu
A
5 terim

Adli Kontrol

Ceza

Tutuklamanın alternatifi olarak uygulanan, kişinin özgürlüğünü sınırlayan ancak özgürlükten yoksun bırakmayan tedbirler bütünü.

Ağır Ceza Mahkemesi

Ceza

Ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve 10 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlara bakan üç hâkimli mahkeme.

Akdi

Genel

Sözleşmeden doğan, sözleşmeye dayanan.

Asliye Ceza Mahkemesi

Ceza

Cezası 10 yıla kadar olan suçlara bakan tek hâkimli mahkeme.

Asliye Hukuk Mahkemesi

Yargı

Sulh hukuk mahkemesinin görevine girmeyen hukuki uyuşmazlıkları çözen genel görevli mahkeme.

B
3 terim

Beraat

Ceza

Sanığın suçlu olmadığına dair verilen karar.

Bilirkişi

Genel

Çözümü uzmanlığı gerektiren konularda mahkemece görüşüne başvurulan kişi.

Boşta Geçen Süre Ücreti

İş

İşe iade davasının kesinleşmesi ile işe başlatma süresi arasındaki en fazla 4 aylık dönem için ödenen ücret.

C
1 terim

Cezai Şart

Ticaret

Borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi halinde borçlunun ödemekle yükümlü olacağı önceden kararlaştırılmış miktar.

Ç
1 terim

Çekişmesiz Yargı

Yargı

Aralarında uyuşmazlık olmayan kişilerin başvurusu üzerine mahkemenin verdiği kararların oluşturduğu yargılama türü.

D
2 terim

Dava Şartı Arabuluculuk

Genel

Belirli uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabuluculuğa başvuru zorunluluğu.

Defter Tutma Yükümlülüğü

Ticaret

Tacirlerin ticari faaliyetlerine ilişkin kayıt tutma zorunluluğu (TTK 64).

E
3 terim

Ecrimisil

Gayrimenkul

Kötü niyetli zilyedin, gerçek hak sahibine ödemek zorunda olduğu haksız kullanım bedeli.

Edinilmiş Mal

Aile

Eşlerden birinin evlilik süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleri.

Etkin Pişmanlık

Ceza

Belirli suçlarda failin zararı gidermesi veya suçu ortaya çıkarmaya yardımcı olması halinde uygulanan ceza indirim sebebi.

F
1 terim

Fer'i Müdahil

Yargı

Bir davada taraflardan birinin başarısında menfaati olan kişinin, o tarafın yanında davaya katılması.

G
2 terim

Gabin

Genel

Bir sözleşmedeki edimler arasındaki açık oransızlık (TBK 28).

Görevli Mahkeme

Yargı

Bir uyuşmazlığı konu itibarıyla görme yetkisi bulunan mahkeme.

H
4 terim

HAGB

Ceza

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması; 2 yıl ve altı cezalarda, sicile işlemeyen, denetim süresine bağlı ceza kurumu.

Haklı Sebep

Genel

Sözleşmenin sürdürülmesini katlanılmaz hale getiren ve derhal fesih hakkı veren sebep.

Hizmet Tespiti

İş

Sigortasız çalıştırılan sürelerin SGK'ya tescili için açılan dava.

Husumet

Yargı

Bir davada taraf olma ehliyeti.

İ
12 terim

İbra

Genel

Alacaklının, borçluyu borçtan kurtaran tek taraflı irade beyanı.

İcra Takibi

İcra

Borcun cebri (zorla) tahsili için icra dairelerinde başlatılan yasal süreç.

İcrai Müdahale

Yargı

Yargı organının doğrudan icrai sonuç doğuran müdahalesi.

İddianame

Ceza

Cumhuriyet savcısının, soruşturma sonucunda suçun işlendiğine dair yeterli şüpheye ulaşması halinde düzenlediği belge.

İflas

İcra

Ticari ehliyeti olan bir borçlunun, alacaklılarına olan borçlarını ödeyememesi nedeniyle malvarlığının tasfiyesi süreci.

İhbarname

Genel

Kanunen yapılması zorunlu bildirim veya talebin yazılı olarak iletildiği belge.

İhtiyaç Sebebiyle Tahliye

Gayrimenkul

Kiraya verenin veya yakınlarının konut/işyeri ihtiyacı nedeniyle açtığı tahliye davası.

İkrar

Yargı

Tarafın kendi aleyhine olan bir vakıayı kabul etmesi.

İnfaz

Genel

Mahkeme kararının hukuki sonuçlarının uygulanması.

İstinaf

Yargı

İlk derece mahkemesi kararına karşı başvurulan kanun yolu; Bölge Adliye Mahkemesi'nde görülür.

İştirak Nafakası

Aile

Velayeti kendisine verilmeyen tarafın, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katkısı.

İzale-i Şüyu

Gayrimenkul

Paylı veya elbirliği mülkiyetin satış yoluyla giderilmesi davası.

K
4 terim

Karine

Genel

Bilinen bir olgudan, bilinmeyen bir olguya ulaşmayı sağlayan hukuki çıkarım.

Kat Mülkiyeti

Gayrimenkul

Birden fazla bağımsız bölümlü taşınmazlarda her bölümün ayrı mülkiyete konu olduğu hukuki rejim.

Kıdem Tazminatı

İş

İş sözleşmesi kanunda sayılan sebeplerle sona eren ve en az 1 yıl kıdemli işçiye ödenen tazminat.

Kovuşturma

Ceza

İddianamenin mahkemece kabulü ile başlayan ve hüküm verilinceye kadar süren ceza yargılaması evresi.

L
1 terim

Lehe Kanun Uygulaması

Ceza

Sonradan yürürlüğe giren ve sanık lehine olan kanun hükmünün uygulanması ilkesi.

M
10 terim

Maddi Hata

Yargı

Kararda yer alan, hesap, isim veya yazım hatası gibi kolay düzeltilebilir yanlışlık.

Manevi Tazminat

Genel

Kişilik haklarına saldırı ile uğranılan manevi zararın para ile karşılanması.

Mecelle

Genel

Osmanlı'nın ilk kapsamlı medeni kanunu (1869-1876); tarihi referans olarak anılır.

Mehir

Aile

İslam hukukunda kocanın eşine verdiği veya vermeyi taahhüt ettiği malvarlığı; modern Türk hukukunda dava konusu olabilir.

Men'i Müdahale

Gayrimenkul

Mülkiyet hakkına haksız müdahalenin önlenmesi davası.

Mirasın Reddi

Miras

Mirasçının, kendisine intikal eden mirası kabul etmediğine dair iradesini açıklaması.

Muris Muvazaası

Miras

Mirasbırakanın, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla yaptığı görünüşte sözleşme.

Muvazaa

Genel

Tarafların gerçek iradelerini gizleyerek görünüşte yaptıkları işlem.

Müdafi

Ceza

Şüpheli veya sanığın ceza yargılamasındaki avukatı.

Müteselsil Sorumluluk

Genel

Birden çok borçlunun, alacaklıya karşı borcun tamamından zincirleme sorumlu olması.

N
2 terim

Nafaka

Aile

Bir kişinin geçimini sağlamak üzere mahkeme kararıyla bağlanan periyodik ödeme.

Noter Tasdiki

Genel

Bir belgenin veya işlemin notere onaylatılması suretiyle resmiyet kazandırılması.

Ö
1 terim

Ön İnceleme

Yargı

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre dilekçeler aşamasından sonra yapılan ilk duruşma.

P
1 terim

Pay Sahipliği Sözleşmesi

Ticaret

Anonim şirket pay sahipleri arasında ortaklık ilişkilerini düzenleyen özel sözleşme.

R
2 terim

Resen Araştırma İlkesi

Yargı

Hâkimin, tarafların talebi olmadan delil araştırma yetkisi (aile ve ceza davalarında).

Rücu

Genel

Borcu ödeyen kişinin, asıl borçluya dönerek ödediğini talep etmesi.

S
4 terim

Saklı Pay

Miras

Yasal mirasçıların, mirasbırakanın tasarrufu ile dahi kendilerinden alınamayacak miras payı oranı.

Sulh Ceza Hâkimliği

Ceza

Tutuklama, arama, el koyma gibi koruma tedbirleri kararı veren tek hâkimli yargı yeri.

Sulh Hukuk Mahkemesi

Yargı

Mirasın reddi, kira uyuşmazlıkları, vesayet gibi belirli işlere bakan mahkeme.

Sübut

Yargı

Bir iddianın doğruluğunun kanıtlanması.

Ş
1 terim

Şüpheli

Ceza

Soruşturma evresinde, hakkında suç işlediğine dair şüphe bulunan kişi.

T
5 terim

Tahkim

Ticaret

Tarafların aralarındaki uyuşmazlığı seçtikleri hakemlere çözdürmesi.

Taksir

Ceza

Failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak istemediği bir sonucun gerçekleşmesine sebep olması.

Tedbir Nafakası

Aile

Boşanma davası süresince hâkimin re'sen veya talep üzerine hükmettiği geçici nafaka.

Temyiz

Yargı

İstinaf kararına karşı Yargıtay'a başvurulan kanun yolu.

Tenkis

Miras

Saklı payı zedeleyen tasarrufların, saklı pay oranında geçersiz sayılması.

U
1 terim

Uzlaştırma

Ceza

Kanunda sayılan suçlarda fail ile mağdur arasında uzlaştırmacı eşliğinde yürütülen anlaşma süreci.

V
3 terim

Vekaletname

Genel

Avukata dava ve işleri takip yetkisi veren noter onaylı belge.

Velayet

Aile

Ana-babanın çocuğun bakım, eğitim ve temsilindeki hak ve yükümlülükleri.

Vesayet

Aile

Reşit olmayan veya kısıtlı kişinin haklarını korumak üzere atanan vasi tarafından yürütülen koruma kurumu.

Y
2 terim

Yargıtay

Yargı

Adli yargı kollarında verilen kararların temyiz incelemesini yapan yüksek mahkeme.

Yetkili Mahkeme

Yargı

Bir uyuşmazlığı yer itibarıyla görme yetkisi bulunan mahkeme.

Z
3 terim

Zamanaşımı

Genel

Bir hakkın talep edilebilirliğinin kanunda öngörülen süre geçmekle ortadan kalkması.

Zilyetlik

Gayrimenkul

Bir eşya üzerinde fiili egemenlik kurma durumu.

Zorla Getirme

Yargı

Çağrıya rağmen mahkemeye gelmeyen kişinin kolluk marifetiyle getirilmesi.

Lex semper loquitur
WhatsAppHemen Ara