İş Kazası Sonrası Tazminat Süreçleri

5510 sayılı SGK Kanunu kapsamında iş kazası sayılan olaylar; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, işveren tarafından gönderildiği başka yerde, emziren kadın işçinin çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda ve işverence sağlanan taşıtla işin yapıldığı yere gidiş geliş sırasında meydana gelen ve sigortalıyı bedenen veya ruhen engelliliğe uğratan olaylardır.

İşveren, iş kazasını derhal kolluk kuvvetlerine ve kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirmek zorundadır. Bildirim yapılmaması halinde idari para cezası uygulanır.

İşçi veya yakınları; maddi tazminat (iş göremezlik tazminatı), manevi tazminat ve ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir. SGK tarafından bağlanan gelirler, hesaplanan tazminattan rücuen düşülür; bu nedenle tazminat hesabında peşin sermaye değeri belirleyicidir.

İşverenin kusur oranı, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınıp alınmadığı, eğitim verilip verilmediği, kişisel koruyucu donanım sağlanıp sağlanmadığı bilirkişi raporlarıyla tespit edilir. İşverenin kusursuz sorumluluğu da gündeme gelebilir.

Zamanaşımı kural olarak 10 yıldır; ancak fiilin aynı zamanda suç oluşturması halinde ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Taksirle yaralama veya ölümle sonuçlanan iş kazalarında bu süre daha uzun olabilir.

İş kazası sonrası işveren tarafından düzenlenen tutanaklar ve istifa beyanları, baskı altında imzalanmış olabilir. Bu nedenle, kazadan hemen sonra hukuki destek alınması ve tutanakların bağımsız tanıklar huzurunda imzalanması büyük önem taşır.

İşçinin kusursuz olduğu kabul edilen hallerde (talimata aykırı davranış, kişisel koruyucu kullanmama) tazminat miktarı düşebilir. Ancak işverenin iş güvenliği yükümlülüklerinin asli sorumluluğu hiçbir zaman tamamen ortadan kalkmaz.