Uyuşturucu Suçlarında Ceza İndirimi Olur Mu?

Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu Türk Ceza Kanunu'nun 188. maddesinde, kullanmak için satın alma/kabul etme/bulundurma suçu ise 191. maddesinde düzenlenmiştir. İki suç tipinin cezaları ve indirim imkânları farklıdır.

TCK m.188 kapsamındaki ticaret suçunun temel cezası 20 yıldan 30 yıla kadar hapis ve 20.000 güne kadar adli para cezasıdır. Maddenin türü (eroin, kokain, morfin, bazmorfin, sentetik kannabinoid vb.) cezayı artırır. Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde ceza yarı oranında, üç veya daha fazla kişiyle birlikte işlenmesi halinde yarı oranında artırılır.

TCK m.192 (etkin pişmanlık) uyuşturucu suçlarında en önemli indirim hükmüdür. Resmi makamlar haber almadan önce, suç ortaklarını ve maddenin nereden temin edildiğini bildiren fail hakkında cezaya hükmolunmaz. Haber alındıktan sonra gönüllü yardımda bulunan fail için ceza dörtte birinden yarısına kadar indirilir.

Kullanım suçunda (m.191) ceza 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir; ancak fiil hakkında 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir ve şüpheli en az 1 yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirine, gerektiğinde tedaviye tabi tutulur (m.191/2-3). Yükümlülüklere uyulması halinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.

Erteleme süresi içinde tekrar uyuşturucu kullanımı veya bulundurma fiilinin işlenmesi halinde kamu davası açılır. Tedavi ve denetimli serbestlik yükümlülüklerine uyulmaması da ertelemeyi sonlandırır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m.231) ve cezanın ertelenmesi (TCK m.51) hükümleri, uyuşturucu ticareti suçunun ağırlığı nedeniyle uygulamada büyük ölçüde sınırlanmıştır; ancak şartları varsa miktar küçük ve sanığın geçmişi temizse istisnaen uygulanabilir. Dosyaya bağlı stratejinin müdafi tarafından belirlenmesi belirleyicidir.